Program regionalny poświęcony Kujawom realizowany jest w Przedszkolu Samorządowym „Kujawiaczek” w Piotrkowie Kujawskim od ponad 20 lat. Podkreśla nasze kujawskie pochodzenie, uczy tradycji, wprowadza w świat sztuki ludowej o charakterze muzycznym, literackim i plastycznym. Program co roku realizowany jest jako cykl różnorodnych działań edukacyjnych i integracyjnych, których celem jest przybliżenie dzieciom lokalnej tradycji, kultury oraz wzmacnianie więzi międzypokoleniowych. Przeznaczony jest do realizacji we wszystkich grupach wiekowych z uwzględnieniem doboru treści do możliwości rozwojowych przedszkolaków. Poznanie otoczenia historycznego, przyrodniczego i geograficznego odbywa się podczas spacerów
i wycieczek. Dzieci poznają zabytki naszego miasta, pielęgnują miejsca pamięci narodowej np.: pomnik pamięci pomordowanych mieszkańców w czasie II wojny światowej. W sezonie letnim odbywają wycieczki do okolicznych lasów czy nad jezioro Gopło w Kruszwicy lub Połajewie, jeżdżą do lokalnych gospodarstw agroturystycznych. W tym roku każda z grup najstarszych odwiedziła również Izbę Regionalną stworzoną przez Towarzystwo Miłośników Kujaw w Radziejowie, gdzie mogliśmy podziwić dawny wystój domów, sprzęty gospodarcze z minionej epoki, dawne naczynia kujawskie oraz chlubę Kujaw czyli fajans włocławski.
W każdej sali przedszkolnej istnieje pielęgnowany kącik kujawski połączony ściśle z patriotycznym. Hol główny i półpiętro w przedszkolu również prezentują naszym dzieciom przedmioty z dawnych lat związane z folklorem kujawskim. W ramach programu przedszkolaki poznają przyśpiewki, piosenki i tańce ludowe. Lubianą formą przyswajania przeze dzieci tradycji i obrzędów jest „Tydzień Kujawski”. Podczas tego wiosennego tygodnia przedszkolaki degustują potrawy regionalne – żur lub gzik, poznają gwarę, lokalne legendy, muzykę i sztukę ludową - lepią z gliny, poznają wzory haftów kujawskich. Każdy dzień to inne zagadnienie o tematyce ludowej. Jednym z głównych punktów programu było spotkanie z Kołem Gospodyń Wiejskich ze Świątnik, które cieszyło się dużym zainteresowaniem u dzieci. Odbyły się dwa takie spotkania. Jedno poświęcone wypiekowi pierniczków w okresie bożonarodzeniowym jako warsztaty we wszystkich grupach wiekowych. Drugie spotkanie było zorganizowane ze względu na stopień trudności zadania tylko dla dwóch grup najstarszych, czyli Misiów i Motyli. Uczestnicy mieli okazję wziąć udział w praktycznych warsztatach rękodzielniczych, podczas których zaprezentowano sztukę szydełkowania oraz gotowe wyroby wykonane ta metodą. Panie z koła z pasją dzieliły się swoją wiedzą i doświadczeniem, ucząc podstawowych ściegów oraz pokazując, jak powstają tradycyjne ozdoby na szydełku.
Kolejnym ważnym elementem działań z zakresu programu regionalnego były zajęcia kulinarne. Wspólnie z dziećmi pieczono chleb według tradycyjnych receptur, poznając przy tym znaczenie domowego wypieku w kulturze kujawskiej. Warsztaty te z kolei dla grupy Wiewiórki poprowadziły panie z KGW Centrum Kujawy z Piotrkowa Kujawskiego.
Odbyły się również zajęcia otwarte, podczas których nauczycielki i uczestnicy, czyli rodzice zapoznawali dzieci ze zwyczajami wielkanocnymi, w tym tradycją malowania jaj, przygotowywania stroików wielkanocnych oraz wypieku babeczek wielkanocnych. Spotkania te sprzyjały integracji oraz budowaniu relacji między rodzinami, rodzicami i dziećmi.
Zwieńczeniem programu było uroczyste podsumowanie w formie występu artystycznego. Dzieci zaprezentowały rodzicom i zaproszonym gościom pokaz taneczny i wokalny inspirowany folklorem kujawskim. Barwne stroje, ludowa muzyka oraz zaangażowanie młodych artystów stworzyły wyjątkową atmosferę i były pięknym ukoronowaniem całego przedsięwzięcia. Ponownie usłyszeliśmy wykonanie „Czerwonego jabłuszka” i obejrzeliśmy tańce, w tym tradycyjnego kujawiaka.
W ramach programu regionalnego „Kujawy – nasza mała Ojczyzna”, przedszkole realizuje również projekt międzynarodowy „Piękna nasza Polska cała” pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowegoi czasopisma „Bliżej Przedszkola”. Projekt ten prowadzimy już piąty rok i jest on spójny z działaniami regionalnymi w naszym przedszkolu.
Realizacja programu pokazuje, jak ważne jest pielęgnowanie lokalnych tradycji oraz przekazywanie ich kolejnym pokoleniom w atrakcyjnej i angażującej formie.
Magdalena Gregor
