Jak przygotować dziecko do zerówki?
Dziecko 6-letnie ma obowiązek chodzić do tzw. zerówki, czyli realizować obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne. W zerówce spotkają się dzieci, które uczęszczają do przedszkola odkąd skończyły trzy lata (możliwe, że wcześniej chodziły także do żłobka) oraz maluchy, które pierwszy raz staną w progach jakiejkolwiek placówki, bo do tej pory opiekowała się nimi mama, babcia, opiekunka. Umiejętność odnalezienia się w grupie, stopień rozwoju emocjonalnego oraz społecznego będą w obu grupach dzieci inne. Odpowiednio wspierane przed dorosłych sześciolatki prędko wyrównają swoje umiejętności. Chodzi tylko o to odpowiednie wsparcie – jeśli rodzice i nauczyciele nakręcają wyścig szczurów, nic dobrego z tego nie wyniknie.
Rozmawiajmy z dzieckiem o tym czego się obawia w związku z nowym miejscem i jeśli to tylko możliwe skorzystajmy z dni otwartych czy oferowanej adaptacji. Oswojenie się
z budynkiem, salą, rozkładem pomieszczeń oraz nowymi paniami i kolegami to połowa sukcesu. Możliwe, że podczas wakacji dziecko podtrzyma kontakt z poznanymi w tym czasie dziećmi i we wrześniu będzie mu już łatwiej.
Korzystajmy z dobrodziejstwa mediów społecznościowych – możemy np. założyć grupę dla rodziców zerówkowiczów i wspólnie „ogarniać” sytuację, albo po prostu umówić się na ognisko czy wyjście z dziećmi do parku. Każda inicjatywa mająca na celu przełamanie lodów jest dobra.
W żadnym wypadku nie należy dziecka straszyć i wciąż podkreślać, że „koniec tego dobrego i teraz to się zacznie”. Zerówka to etap pośredni i czas na przygotowanie się do rutyny panującej w szkołach publicznych. Wykorzystajmy ten czas na podkreślanie walorów nowego sposobu organizacji pracy – podkreślajmy, że cieszy nas fakt, że maluch coraz dłużej potrafi się skupić, że pracuje w grupie/parze/indywidualnie z równą frajdą, że dba o swoje przybory, że umiejętnie komunikuje swoje potrzeby, że jest asertywny… że jest już „dorosły” i da sobie radę.
Co powinien umieć 5 latek w przedszkolu?
W piątym roku życia dziecko powinno częściowo zdobywać umiejętności, które pomogą mu w przygotowaniu do szkoły. W kolejnym roku będzie te umiejętności doskonalił i zdobywał nowe. Oto, co powinien umieć 5-latek w poszczególnych obszarach rozwoju.
Rozwój ruchowy pięciolatka
Pięciolatek powinien:
nabywać nowe złożone umiejętności ruchowe, gdy ma taką możliwość (np. taniec, pływanie, jazda na rowerze)
potrafić biec w górę po schodach bez trzymania się poręczy
skakać na jednej nodze do przodu na dystansie 5 metrów
trafić piłką w tarczę kwadratową (o wymiarach 25 cm x 25 cm) z odległości 1 metra, zawieszoną na wysokości klatki piersiowej dziecka
trafić małą piłka do kosza z odległości 2-2,5 metra
mieć w pełni opanowane czynności samoobsługowe, np. zapinanie i odpinanie guzików
tworzyć rysunki tematyczne a rysując uruchamiać nadgarstek
wykonywać precyzyjne ruchy dłonią i palcami, np. drzeć papier na kawałki i przyklejać w określonym miejscu
mieć prawidłowo ukształtowany chwyt pisarski
wycinać nożyczkami różne kształty (np. koło, kwadrat)
kolorować kolorowanki dla dzieci bez wychodzenia za linie
lepić z plasteliny proste kształty tematyczne.
Percepcja wzrokowa pięciolatka
5-latek powinien:
potrafić wskazać brakujący element na obrazku
uzupełnić brakujący element w logicznym szeregu
wskazać różnice na dwóch podobnych obrazkach
narysować trójkąt i inne złożone z figur geometrycznych kształty (np. koło wpisane w kwadrat) według wzoru
zapamiętywać układ 4-5 elementów i określić, którego brakuje
złożyć prostokąt z dwóch trójkątów, mając na wzór prostokąt
z pamięci nawlec na sznur 7 korali o dwóch rożnych kolorach lub kształtach według wcześniej pokazanego wzoru
odróżniać i nazwać kilkanaście kolorów.
Percepcja słuchowa pięciolatka
5-latek powinien:
rozpoznawać różnorodne dźwięki z najbliższego otoczenia i potrafić określić ich źródło
określać natężenie dźwięków i tonację: głośne, ciche, wysokie, niskie
rozpoznawać dźwięki prostych instrumentów, np. bębenek, cymbałki, trójkąt
odtwarzać krótki 4-5 elementowy układ dźwięków, np. 2 stuknięcia, przerwa, 1 stuknięcie, przerwa, 3 stuknięcia
przedstawiać zasłyszany rytm za pomocą symboli, np. ustawia klocki w takiej odległości od siebie, aby zilustrować układ rytmiczny
dobierać rym do podanego wyrazu
powtarzać ze słuchu ciąg 4-5 liczb oraz kilkuwyrazowe zdanie
dzielić wyrazy na sylaby i składać wyrazy z podanych sylab
rozpoznawać głoski na początku i na końcu wyrazu
dobierać obrazki, których nazwy zaczynają się lub kończą tą samą głoską
recytować z pamięci.
Rozwój mowy pięciolatka
Pięciolatek powinien:
wymawiać już wszystkie głoski (jeżeli nie wymawia jeszcze głoski r wymaga pomocy logopedycznej)
budować krótkie logiczne wypowiedzi, np. opowiadać, co zdarzyło się wcześniej, co będzie potem
zauważać wieloznaczność wyrazów, rozumieć znaczenie niektórych związków frazeologicznych
dostrzegać podobieństwo w brzmieniu wyrazów lub ich cząstek, tworzyć rymy
zadawać dużo pytań
opisywać obrazki o bardziej złożonej treści: wymieniać czynności osób, proste relacje przestrzenne (np. pod krzesłem schował się kotek), próbować nadawać tytuł obrazkom.
Umiejętności matematyczne pięciolatka
Pięciolatek powinien:
klasyfikować obiekty wg położenia, wyglądu, przeznaczenia
tworzyć krótkie 3-elementowe szeregi obrazków połączonych logicznie (np. pani, konewka, kwiat)
tworzyć kolekcje przedmiotów z obiektem centralnym, np. lalka – sukienka, buciki, kapelusik
rozróżniać liczenie błędne od prawidłowego, wymienić wiele kolejnych liczebników
wskazać, w którym zbiorze jest więcej elementów, rozumieć pojęcie „tyle samo”.
Orientacja w schemacie ciała i przestrzeni pięciolatka
Pięciolatek powinien:
znać określenia dotyczące stronności swojego ciała (może jeszcze się mylić w pokazywaniu, która strona jest lewa, a która prawa)
rozumieć określenia mówiące o położeniu przedmiotów w przestrzeni w stosunku do własnego ciała (np. na prawo, na lewo, naprzeciw, za, pod, obok
ustalać wynik dodawania lub odejmowania, licząc obiekty
wiedzieć, że ostatni wymieniony liczebnik określa wynik dodawania lub odejmowania.
Rozwój emocjonalno-społeczny pięciolatka
5-latek powinien:
myć twarz i zęby bez pomocy, ubierać się samodzielnie
brać udział w grach z elementami współzawodnictwa
używać w odpowiednich sytuacjach zwrotów grzecznościowych typu: proszę, dziękuję, przepraszam
mieć ulubionego kolegę/koleżankę
wykonać złożone polecenia (trzyetapowe)
słuchać, gdy mówi ktoś inny
nie płakać podczas rozstania z rodzicami;
opanowywać agresję i gniew, przynajmniej częściowo.
U pięciolatków pojawia się też pełna zdolność do zabaw tematycznych, a zabawa staje rozbudowana i zorganizowana w ciąg zdarzeń.
Źródło: „Diagnoza i wspomaganie rozwoju psychoruchowego dziecka w wieku przedszkolnym” K. Skarbek,