Trudne zachowania jak sobie z nimi radzić?

W początkowym okresie adaptacji najważniejsze jest zapoznanie dzieci z planem dnia, który powinien być niezmienny przez cały okres pobytu, ponieważ regularność i przewidywalność gwarantują im poczucie bezpieczeństwa.

- Od samego początku wprowadzamy stale zasady, jasno, konkretnie i adekwatnie do wieku ujęte w kodeks (najlepiej w formie obrazkowej) do którego systematycznie się odnosimy i konsekwentnie  go przestrzegamy.

- Obserwacja dzieci zarówno podczas zajęć, jak i w czasie spontanicznej zabawy jest niezwykle ważna. Dzięki niej oraz dzięki znajomości maluchów staramy się nie dopuszczać do trudnych zachowań np. poprzez zmianę otoczenia, ograniczenia ilości bodźców, zmianę aktywności. Odwracamy uwagę dziecka, czyli przekierowujemy ją na coś bardziej interesującego.

- Właściwie formułujemy polecenia  poprzez krótkie, konkretne i adekwatne do wieku komunikaty, które kierujemy bezpośrednio do dziecka poprzez nawiązanie kontaktu wzrokowego, dotyk dziecka w celu zwrócenia jego uwagi lub zawołanie po imieniu.
 - Wszystkie pozytywne i spontaniczne zachowania nagradzamy poprzez CHWALENIE to nic innego, jak wzmocnienie pozytywnego zachowania i gwarancja, że będzie ono występowało częściej, jest też to jasna informacja co  jest dobrym i akceptowalnymi pożądanym przez dorosłego zachowaniem oraz dodatkowo buduje pozytywną samoocenę dziecka.

- NAGRODY  zarówno te niematerialne (np. nagroda słowna, uzyskanie przywileju lub wydłużanie jego czasu trwania itp.)jak i materialne (np. naklejka, coś słodkiego, książeczka itp.) powinny być adekwatne do osiągnięcia, ale raczej drobne, gdyż chodzi tu o sam fakt ich otrzymania, a nie o wartość.

- ZASTĘPOWANIE ZACHOWANIA NIEWŁAŚCIWEGO – WŁAŚCIWYM: jeśli chcemy wyeliminować zachowania niepożądane, powinniśmy zastąpić je innym, czyli nauczyć dziecko nowego, właściwego zachowania.

- okazujemy wsparcie i pomoc poprzez wydawanie jasnym i prostych instrukcji NIE WYRĘCZAMY.  Bycie z dzieckiem(czasami sama nasza obecność) jest wystarczającą dla niego pomocą.

- jesteśmy zawsze KONSEKWENTNI – zarówno stosując negatywne konsekwencje (kary), jak i pozytywne konsekwencje (nagrody). Dzięki stosowaniu kar następuje wygaszanie niepożądanych zachowań (np. odebranie przywileju, skrócenie czasu zabawy, pozbawienie przyjemności, odesłanie na „krzesełko przemyśleń”  lub w nudne, odizolowane od pozytywnych wzmocnień miejsce.) Nagród używamy, gdy w miejsce zachowania nieakceptowalnego pojawia się zachowanie akceptowalne – wtedy wzmacniamy je poprzez przyznanie nagrody.

W przedszkolu uczymy dzieci, jak należy właściwie postępować i funkcjonować w grupie. Wykorzystujemy w tym celu różne metody. Często, i to zupełnie nieświadomie, stosujemy metodę żetonową w celu wypracowania i utrwalenia w dzieciach pożądanych zachowań. Metoda ta jest godna polecenia zarówno do pracy z jednym dzieckiem, jak i z całą grupą przedszkolną, jednak wymaga od nas zaangażowania i systematyczności. Możemy ją stosować krótkoterminowo i długoterminowo w zależności od stopnia problemu i celu, jaki chcemy osiągnąć. Nagroda powinna być wcześniej określona adekwatna do celu i okresu trwania i dzieci powinny ja znać. Możliwości do przeprowadzenia tej metody jest wiele – wszystko zależy od naszej pomysłowości i znajomości dzieci. Poniżej przedstawiamy kilka propozycji zastosowania metody żetonowej w celu osiągnięcia postawionego sobie celu.

Propozycja 1

(krótkoterminowa na okres 1-5  dni, do powielenia przez kolejne dni)

 Cel: Nagradzamy dzieci za przestrzeganie zasad panujących w przedszkolu. Każde dziecko stosujące się do zasad podczas całego dnia  zdobywa określoną liczbę naklejek i pod koniec dnia samodzielnie nakleja je na swoją kartkę (karta pracy nr 1) Jeżeli zapełni wszystkie wolne miejsca, dostanie nagrodę. Jeśli komuś się nie uda, może spróbować od nowa następnego dnia. Karty pracy możemy sobie skserować, aby mieć na każdy dzień nową – pamiętając  o zmianach nagrody!

Propozycja nr 2

(długoterminowa na okres całego miesiąca)

Cel: Nagradzamy dzieci za sprzątanie po sobie zabawek. Na półce w widocznym miejscu ustawiamy słoiczki jednakowej wielkości, które dzieci przynoszą z domu. Każdy słoiczek jest podpisany imieniem dziecka. Dzieci każdorazowo za wywiązanie się z obowiązku sprzątania po sobie zabawek małego cukierka, żeton itp. Ważne, aby widziały, ile maja zdobytych punktów, np. cukierków. Jeżeli słoik się zapełni, otrzymują nagrodę. Naturalnie wcześniej musza wiedzieć, co nią będzie.

Propozycja nr 3

 (długoterminowa na okres całego miesiąca)

Cel: Nagradzamy dzieci za koleżeńskie postawy tzn. dobre zachowania w stosunku do kolegów i koleżanek. Na tablicy w widocznym miejscu wypisujemy imiona dzieci, a przy każdym z imion rysujemy kółko na każdy tydzień. Za każde pozytywne zachowanie w stosunku do kolegi/koleżanki dziecko otrzymuje punkt, krzyżyk lub uśmiech. Jeśli wszystkie miejsca w ciągu całego miesiąca się zapełnia, dziecko otrzymuje duża nagrodę.

Źródło Nauczycielka Przedszkola

Agnieszka Nowakowska