W wielu rodzinach cechą kontaktów dziecka z muzyką, jest to, że mają one przede wszystkim charakter mimowolnego, spontanicznego uczenia się, a internalizacja rodzinnej kultury muzycznej jest zwykle nieświadoma i niezauważalna, stanowiąc sferę samorzutnych procesów socjalizacji. Jednak w środowiskach o wysokiej kulturze muzycznej rodzice zwykle starają się w sposób intencjonalny, zamierzony i ukierunkowany wpływać na stymulowanie rozwoju muzycznego dzieci, tworząc im wiele okazji, zachęcając zarazem i motywując do angażowania się w aktywności muzyczne i poszukiwania w tej sferze osobistego zadowolenia dziecka. Do grupy takich stymulacji muzycznych zalicza się :
Mimo tego nie można odmówić zasadniczej roli przedszkola jako ważnego ogniwa stymulowania aktywności muzycznej dzieci. Należałoby nawet uznać, że jego waga i znaczenie w tym zakresie wzrastają, szczególnie tam, gdzie szybkie tempo życia, zawodowe zaabsorbowanie rodziców i ustawiczny brak czasu nie sprzyjają podejmowaniu muzycznych działań wychowawczych w rodzinie. Jakkolwiek owo rozluźnienie wychowawczych funkcji rodziny we współczesnym społeczeństwie, które coraz częściej przyjmują instytucje oświatowe, kulturalne oraz szeroko rozumiane media, można ocenić pejoratywnie, przedszkole wciąż stanowi ważną i niemożliwą do pominięcia szansę dla dziecka, szczególnie w zakresie stymulacji jego zainteresowań i zdolności muzycznych. Muzyka jest bowiem integralnym elementem każdego dnia przedszkolnego. Można nawet uznać, że całe współczesne wychowanie przedszkolne jest w dużej mierze ukonstytuowane na różnorodnych oddziaływaniach muzycznych, mających na celu ogólne wsparcie wszystkich procesów rozwojowych dziecka.
Biorąc pod uwagę polskie realia wychowania przedszkolnego, rozwijanie umiejętności wypowiadania się przez muzykę jest – obok rozwijania uzdolnień dziecka i jego umiejętności społecznych, troski o zdrowie i sprawność fizyczną oraz wdrążanie dzieci w świat wartości estetycznych – wymieniane jako osobny cel przedszkola jako instytucji wspomagającej rozwój i edukację dzieci oraz przygotowanie ich do edukacji szkolnej. Zagadnienia związane z muzyką są sprecyzowane w tzw. standardach edukacji muzycznej, stanowiących specyficzny materiał dydaktyczny dla wychowawców, pedagogów i nauczycieli, organizujący kreatywne sposoby poszukiwania treści, metod i form nauczania muzyki na wszystkich szczeblach wychowania i edukacji. W odniesieniu do wychowania przedszkolnego, standardy te dotyczą takich obszarów wsparcia dziecka, jak:
Oprócz tego, kontakt dzieci z muzyką w przedszkolu jest znacząco poszerzony z powodu zabawy jako najważniejszej formy aktywności własnej dziecka przedszkolnego. Zaleca się, aby przynajmniej jedną piątą pobytu dziecka w przedszkolu przeznaczyć na swobodne zabawy bez integracji bądź z minimalną integracją nauczyciela oraz podobną ilość czasu spożytkować na ruch (pobyt na placu zabaw, w parku, na boisku).
Są to również ważne konteksty wychowawcze, którym może towarzyszyć muzyka lub elementy muzyczne niezakłócające interakcji przedszkolnych. Ponadto, wprowadzenie muzyki okazuje się również przydatne w wychowaniu dla wartości moralnych i może wspierać rozwój moralny wychowanków poprzez sięganie do piosenek i tekstów odnoszących się do wybranych wartości.
Bez względu na kompensacyjną funkcję przedszkola, trudno jest nie zgodzić się z przekonaniem, że „aktywowanie” korzyści płynących z muzyki dla życia i rozwoju dziecka jest w dużej mierze uzależnione od działań podejmowanych w tym zakresie w środowisku rodzinnym jako pierwszej przestrzeni stymulowania aktywności muzycznej dziecka. Jak zasygnalizowałem powyżej, świadome podejmowanie przez rodziców działań optymalizujących rozwój kompetencji muzycznych dzieci, bez względu na oddziaływania, którym poddane są one w przedszkolu, wydają się być bardzo ważnym warunkiem odpowiedniego zakorzenienia dziecka w świecie muzyki, otwierania go na muzyczną kreatywność i twórczość oraz utrzymywania i rozwijania w nim jego wrodzonych talentów i potencjału. Sądzę bowiem, że samo przedszkole, jako instytucja ze swej natury „masowa”, wciąż znacząco ukierunkowana na wychowanie i kształcenie grupowe, gdzie więzi między dziećmi a wychowawcami nie są w takim stopniu oparte na uczuciach i emocjach, jak w przypadku więzi dziecka z rodzicami, napotyka pewne trudności we wspieraniu procesów rozwoju muzycznego dziecka. I chociaż przedszkole odgrywa w tym obszarze rolę niebagatelną i coraz częściej stanowi jedną z nielicznych okazji umożliwiających dzieciom dobroczynne dla ich rozwoju psychofizycznego kontaktu z muzyką, trudno jest zastąpić mu rodzinę, a w szczególności wpływ rodzicielski w tym obszarze.
Muzyka będzie wnosić do aktualnego i przyszłego życia dziecka o wiele więcej korzyści, jeśli w kontaktach dziecka z muzyką uczestniczyć również będzie jego środowisko rodzinne, dostarczając mu wielu trudnych do osiągnięcia w przedszkolu i mediach stymulacji muzycznych. Dzisiejsza, złożona i wymagająca rzeczywistość nie sprzyja bowiem podejmowaniu przez rodziców takich działań, dlatego też ważne jest zwrócenie uwagi na ten aspekt wychowania przedszkolnego, jako elementu kształcenia muzycznego.
Jeśli rodzice dostarczą dziecku rozmaitych bodźców muzycznych, otoczą je wartościową muzyką, a procesom tym towarzyszyć będzie atmosfera przeżyć estetycznych i emocjonalnych, wówczas przyczynia się to do sprawniejszego i lepszego nabywania umiejętności muzycznych przez dziecko oraz szybszego progresu, jaki osiąga ono w procesie świadomego rozumienia muzyki.
Źródło; Wychowanie w przedszkolu styczeń 2018r.